Με αφορμή τις πολλαπλές πρόσφατες κινητοποιήσεις Ηπειρωτών κατά της κατασκευής Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (ΜΥΗΕ) στην περιοχή τους (Βωβούσα, Ματσούκι, Κυψέλη, Γιαννίτσι, κλπ) θα ήθελα να γνωστοποιήσω στο ευρύ ΤΖΟΥΜΕΡΚΙΩΤΙΚΟ κοινό μερικές κρίσιμες λεπτομέρειες για το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο που αφορά τη λειτουργία των ΜΥΗΕ και τα ανταποδοτικά τους οφέλη στην τοπική κοινωνία.
Σύμφωνα με το Ν. 3468/2006 για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα:
« Η άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ χορηγείται για χρονικό διάστημα μέχρι είκοσι πέντε (25) έτη και μπορεί να ανανεώνεται μέχρι ίσο χρόνο» (άρθρο 3.4).
. Τιμολόγηση Υδραυλικής ενέργειας από υδροηλεκτρικούς σταθμούς με ισχύ έως 15 MW : 87,85 € / MWh (πίνακας άρθρου 13.1.β ).
. Εάν το ΜΥΗΕ υλοποιηθεί χωρίς δημόσια επιχορήγηση, η παραγόμενη ενέργεια τιμολογείται με προσαύξηση 20% στις τιμές του πίνακα (άρθρο 13.1.γ).
. Κάθε παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας από ΜΥΗΕ….. επιβαρύνεται,…, με ειδικό τέλος….3%της… τιμής πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας (άρθρο 25.Α1). Το ειδικό τέλος αποδίδεται ως ακολούθως: α) Έως 1%, μέσω του λογαριασμού της ΔΕΗ, στους οικιακούς καταναλωτές της περιοχής του ΜΥΗΕ, ανάλογα με την ενέργεια που κατανάλωσαν, β) 0,3% στο ΕΤΕΡΠΣ και γ) 1,7 % στον ΟΤΑ 1ου βαθμού εντός των ορίων του οποίου εγκαθίσταται ο ΥΗΣ και η γραμμή σύνδεσης στο δίκτυο (άρθρο 25.Α3)
. Κάθε παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας, από ΜΥΗΕ…εντός…..προστατευόμενων περιοχών, επιβαρύνεται ….. με ειδικό τέλος 1% υπέρ του….. συνιστώμενου Φορέα Διαχείρισης της οικείας προστατευόμενης περιοχής (άρθρο 25Α)
. Για τη χορήγηση της άδειας εγκατάστασης υδροηλεκτρικών σταθμών μετά την 22.12.2009, απαιτείται κατάρτιση και έγκριση Σχεδίου Διαχείρισης Υδατικών Πόρων, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 7 του ν. 3199/ 2003 (άρθρο 27.5).
Ο Ν 3468/2006, ενώ καθορίζει ότι η άδεια του ΜΥΗΕ μπορεί να ανανεώνεται έως και 2χ25 = 50 χρόνια, δεν αναφέρει απολύτως τίποτε για την κυριότητα του ΜΥΗΕ μετά από την 50ετία. Ως γνωστόν οι ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΟΔΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ εκχωρούνται, μετά από δημόσιο διαγωνισμό και σαφή ρήτρα διοδίων, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (30-35 έτη ) και μετά περιέρχονται στο ΔΗΜΟΣΙΟ.
Για την κάλυψη των ελλειμμάτων του ΛΑΓΗΕ (που αδυνατεί πλέον να καλύψει τα χρέη του προς τους παραγωγούς ΑΠΕ, άρα και των ΜΥΗΕ), η ΡΑΕ με την 698 /01-08-2012 απόφασή της, καθόρισε το χρεώσιμο ΕΤΜΕΑΡ (πρώην ειδικό τέλος ΑΠΕ) στους λογαριασμούς της ΔΕΗ σε 8,74 € / MWh για τις οικιακές και 9,53 € / MWh για τις λοιπές χρήσεις χαμηλής τάσης.
Αυτό είναι σε γενικές γραμμές το ισχύον σήμερα νομοθετικό πλαίσιο για τα ΜΥΗΕ
Ας εξειδικεύσουμε λίγο τα παραπάνω για το ΜΥΗΕ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ που λειτουργεί για σχεδόν 7 χρόνια στα ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο λειτουργός ( ΝΑNΚΟ) το συγκεκριμένο έργο:
. Είχε συνολικό προϋπολογισμό 3.500.000 €.
· Επιδοτήθηκε με 1.500.000 €. (Μέτρο 6.5 Ανταγωνιστικότητα Ε.Π. ΥΠΑΝ)
· Έχει ονομαστική ισχύ 2,4 MW και παράγει ετησίως 8,5 GWh
· Απασχολεί 2 ντόπιους εργαζόμενους και λειτουργεί από το ΝΟΕ 2005.
Από τα ανωτέρω δημοσιευμένα στοιχεία προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα για το συγκεκριμένο ΜΥΗΕ:
· Καθαρή ιδιωτική επένδυση ήταν 2.000.000 € (1,5 εκ € επιδότηση).
· Αδειοδοτήθηκε και λειτούργησε πριν από το Ν 3468/2006, άρα δεν αμφισβητείται η νομιμότητα της άδειάς του και προφανώς δεν υποχρεούται σε καταβολή τέλους 1% υπέρ του Φ.Δ. ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ που συστήθηκε το 2009.
· Το ΜΥΗΕ επιδοτήθηκε, άρα δεν δικαιούται προσαύξηση τιμής ενέργειας κατά 20% .
· Η παραγόμενη ενέργεια αποφέρει ετησίως 8500 MWh * 87,85 € / MWh = 746.725 € (δεν υπολογίζεται μέρισμα παραγωγού από τέλος ΕΤΜΕΑΡ).
· Το 3% των 746.725 € =22.402 € ετησίως καταμερίζεται ως εξής: Ποσό έως 1% = 7.467 € επιστρέφεται μέσω λογαριασμών της ΔΕΗ στους καταναλωτές του χωριού ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ, ποσό 2.240 € (0,3%) κατατίθεται υπέρ ΕΤΕΡΠΣ και το υπόλοιπο ποσό=12.695 € (1,7%) αποδίδεται στο Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων.
· Κάθε μέσο απλό νοικοκυριό θα επιβαρυνθεί στον Καταρράκτη με τουλάχιστον 70 € ετησίως για το ΕΤΜΕΑΡ ( ορεινή ζώνη με χρήση ρεύματος και για θέρμανση λόγω ακριβού πετρελαίου, άρα κατανάλωση άνω των 8.000 ΚWh ετησίως) και φυσικά τα τοπικά ξενοδοχεία, εστιατόρια, κλπ, με ασυγκρίτως μεγαλύτερο ποσό. Μάλλον οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις του Καταρράκτη θα πληρώσουν στη ΔΕΗ για ΕΤΜΕΑΡ (πληρώνουν και όσοι έχουν σπίτι στο χωριό, χωρίς να είναι μόνιμοι κάτοικοι) πολύ περισσότερα από αυτά που θα εισπράξουν ως μέρισμα από τα 7.467 €. Όσο για τα έσοδα του ΟΤΑ, προκύπτει αβίαστα ότι είναι «άνθρακας ο θησαυρός».
· Στο ΜΥΗΕ δουλεύουν 2 ντόπιοι εργαζόμενοι, που κατ’ εκτίμηση κοστίζουν 30.000 € ανά έτος ο καθένας, με την ασφάλισή του. Η απασχόληση 2 εργαζομένων είναι και το μοναδικό ουσιαστικό όφελος για την περιοχή.
· Το κόστος υποστήριξης του ΜΥΗΕ από τα κεντρικά γραφεία της ΝΑΝΚΟ (έχει και αρκετά άλλα παρόμοια έργα) εκτιμάται, βάσει διεθνών στατιστικών, στο 10% του τζίρου δηλαδή περί τα 75.000 € ετησίως.
· Τα ΜΥΗΕ δεν απαιτούν σημαντική ετήσια συντήρηση και λειτουργούν για πάρα πολλά χρόνια χωρίς προβλήματα (το ΜΥΗΕ Γλαύκου στην ΠΑΤΡΑ λειτουργεί από το 1927, αδιαλείπτως). Επειδή όμως κάποτε θα χρειασθεί αντικατάσταση πτερυγίων στους στροβίλους, κλπ, θα υπολογίσουμε ειδικό αποθεματικό της τάξης των 50.000 € ανά έτος λειτουργίας.
. Η απλή αριθμητική δείχνει ετήσιο αποτέλεσμα (προ αποσβέσεων και φόρων):
ΕΣΟΔΑ : => 746.725 €
ΕΞΟΔΑ:
Τέλος 3% ΟΤΑ κλπ = 22.402
2 ντόπιοι υπάλληλοι = 60,000
Έξοδα κεντρικών γραφείων = 75.000
Αποθεματικό συντήρησης = 50.000 => 207.402 €
Ετήσια έξοδα - έσοδα => 539.323 €
· Αν ζούσαμε σε κοινωνία αγγέλων στα πρώτα 5 έτη (έως και το 2009) θα απέμεναν 5χ540.000 = 2.700.000 €, που υπερεπαρκούν: α) Για να αποσβεσθεί πλήρως η ιδιωτική επένδυση των 2.000.000 € και β) Να αποπληρωθούν και όλοι οι νόμιμοι φόροι για την πρώτη πενταετία λειτουργίας του ΜΥΗΕ.
· Με ξεχρεωμένο πλέον το ΜΥΗΕ, στην περίοδο 2009-2054 (τα υπόλοιπα νόμιμα 45 έτη λειτουργίας του) θα απέμενε συνολικό καθαρό αποτέλεσμα = 45χ540.000 = 24.300.000 €(προ φόρων), δηλαδή τεράστιο ποσό σε σύγκριση α) με την αρχική επένδυση και β) με το όφελος του ΟΤΑ ( 50Χ 12695=634.750 € ) και των κατοίκων ( 50χ7467=373.350 €). Η επιδότηση (1.500.000) υπερβαίνει κατά πολύ το μέρισμα ΟΤΑ / κατοίκων.
· Έχουν άδικο όσοι υποστηρίζουν ότι στη σημερινή Ελλάδα η «αειφόρος ανάπτυξη για το σύνολο » τείνει να μετατραπεί σε «αειφόρο αρπαχτή από ελάχιστους»;
